SvdJ Incubator · Werksessie
Stel: journalisten besturen hun eigen distributieplatform. Wat zouden ze willen bepalen, en wat liever niet?
Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek organiseert een workshop met acht journalisten over hoe een gedeeld distributieplatform op open protocollen bestuurd zou kunnen worden.
Wanneer Donderdag 11 juni, 15:30 tot 17:30, gevolgd door een borrel.
Waar Waag Futurelab, Nieuwmarkt 4, Amsterdam.
Wie Acht deelnemers met gemengde achtergrond: zzp-journalisten, leden van een journalistencollectief, redactiemedewerkers, en tech- of productmensen bij een nieuwsorganisatie.
Vergoeding Reiskosten vergoed, plus een onkostenvergoeding van € 100.
Het probleem
De distributie van journalistiek ligt grotendeels in handen van enkele grote technologiebedrijven. Google, Meta en inmiddels ook de generatieve AI-platformen bepalen wat gezien en gelezen wordt. Voor onafhankelijke journalisten en kleine redacties wordt die positie steeds krapper: het verkeer daalt, de afhankelijkheid groeit, en de mensen die de regels schrijven werken niet in Nederland en zijn zelf geen journalist.
Een alternatief hiervoor is een gezamenlijk platform op basis van open protocollen, beheerd door de journalistieke sector zelf, waar de fundamentele keuzes binnen het journalistieke veld gemaakt worden.
Huidige situatie: keuzes over moderatie, curatie en distributie liggen buiten de sector.
Voorgestelde situatie: dezelfde keuzes worden binnen de sector belegd — maar door wie precies?
Het idee is aantrekkelijk maar onaf. Wie beslist welke artikelen in een gedeelde feed verschijnen? Wie modereert, en op welke gronden? Hoeveel infrastructuur draai je zelf voor je kunt zeggen dat het platform werkelijk van jou is? Welke beslissingen liggen bij een ledenraad, welke bij een redacteur, welke bij de operationele staf? Op al die vragen zijn meerdere antwoorden mogelijk, en elk antwoord verschuift wie er feitelijk macht heeft.
Waar dit onderzoek over gaat
We werken aan dit onderwerp binnen het SvdJ Incubatorprogramma. Een centrale vraag is welke van deze besturingsvragen journalisten daadwerkelijk willen meebeslissen, en welke ze liever uitbesteden. Wij brengen in kaart welke keuzes journalisten belangrijk vinden om zelf te kunnen maken.
Dit doen we aan de hand van een aantal concrete dilemma's. Een voorbeeld: een nieuwe betalende lezer meldt zich aan voor dit platform. Deze persoon volgt nog geen specifieke journalisten. Maar welke accounts gaat het platform aanraden voor deze lezer om te volgen? En wie staat er bovenaan in de lijst? De bekende journalist met een goede reputatie en al een grote achterban? Of geef je juist ruimte aan dat nieuwe opkomende talent, en geef je dit als eerste suggestie? Tijdens de sessie werken we met meerdere van zulke dilemma's, waarbij er geen eenduidig antwoord is.
Waarom meedoen
De sessie is bedoeld voor journalisten die genoeg over hun distributie nadenken om er een uitgesproken mening over te hebben. Je zit aan tafel op het moment dat een ontwerpvraag nog open is, voordat de keuzes vaststaan. De resultaten gaan terug naar het SvdJ-netwerk en verschijnen in onze onderzoeksoutput, waarin deelnemers desgewenst genoemd worden. En je sluit de middag af met een groep die actief bezig is met hoe de Nederlandse journalistiek er over vijf jaar uit kan zien.